“Erta turmush qurishning salbiy oqibatlari” mavzusida o’tkazilgan davra suhbati

0
27

    “Erta turmush qurishning salbiy oqibatlari” to’g’risida:

     Davra  suhbatini  litsey  yoshlar  bilan  ishlash  bo’yicha  direktor  o’rinbosari    M. D. Kazakova  kirish  so’zi   bilan  boshlab,  o’quvchilarga  sog’lom  hayot  kelajak  uchun poydevor  ekanligini  ta’kidlab  o’tdilar.  So’z navbati Buxoro  viloyat aholi reproduktiv salomatlik markazi direktori N.F. Xolova ga berildi. U kishi  aholining reproduktiv salomatligini va reproduktiv salohiyatini aniqlovchi asosiy omillardan biri bo’lib hisoblanadi dedilar chunki,  reproduktiv salohiyat  deganda sog’lom qiz bolaning nikohga kirish vaqtida uning sog’lom avlodini dunyoga keltirish  imkoniyati tushuniladi.

     Bugungi  kunda  qizlar  o’rtasida 50– 60 %  da turli kasalliklar aniqlandi. Ularning  70,0 %  ichki  kasalliklar  va  30,0%  ni ginekologik kasalliklar tashkil etadi. Shuningdek, Respublikada tibbiy ko’rikdan o’tgan 16,5 % qizlarda jinsiy rivojlanishning  orqada  qolayotganligi  aniqlanmoqda. Butun Jahon sog’liqni saqlash tashkiloti ma’lumotlari ilmiy xulosalar shuni ko’rsatmoqdaki, yer yuzidagi mamlakatlarda  18 yoshgacha  bo’lgan  homiladorlik va tug’ruqlar oqibatida har yili millionlab  go’daklar va onalar o’limi holatlari qayd qilinadi.

ВDTI  akusherlik  va  ginokalogiya kafedrasi dotsenti M.T.Hotamova so’zga chiqib,  Birlashgan  Millatlar  Tashkiloti  tomonidan  berilgan  tavsiyalar  tug’ish uchun muvofiq  yosh  20 yoshdan keyingi davr hisoblanadi.

       Mana shu  yoshlarda homiladorlikni asoratsiz o’tishi va sog’lom farzandni dunyoga keltirish uchun qizlar organizmi tayyor bo’ladi.

       20 yoshgacha bo’lgan davrdagi homladorlik va tug’ruq jarayonida ko’plab asoratlar kuzatilmoqda.

       Statistik  ma’lumotlar  asosida 18  yoshgacha  homiladorlik  davridagi  asoratlar 20-30 yosh  oralig’iga  nisbatan 2 baravar  ko’proq  uchraydi.

      Chala tug’ilgan chaqaloqlarning 5 baravarga va go’daklar o’limi ko’rsatkichlarning  2 barobarga  ko’payishi  aniqlangan.

             Nikoh yoshi –qonuniy nikohga kirish uchun va o’g’il bolalar uchun belgilangan yoshdir.  O’zbekistonda bu  yosh  qizlar uchun 17 yoshni, o’g’il bolalar uchun                         18 yoshni  tashkil etadi.

            Qizlarga  reproduktiv  salohiyatni  baholash  uchun  quyidagi omillar asosiy o’rin egallaydi:

  • Ichki  kasalliklarning  mavjudligi;
  • Jismoniy  va  jinsiy  rivojlanishni  baholash;
  • Ginekologik kasallliklar salmog’i;
  • Qizlarning onalikka ruhiy tayyorgarligi.

         O’zbekiston  sharoitida 18  yoshgacha  qizlarning  jismoniy  va  jinsiy  rivojlanishini yakunlagan deb bo’lmaydi  va bu jarayonda asosiy e’tibor ushbu yoshlarda sodir bo’layotgan erta  nikohlarni  va  tug’ruqlarni  oldini olishga  qaratilgan bo’lishi lozim.                  

        Erta  homladorlik va erta tug’ruq davridagi asoratlari:

  •  Sog’ligining  to’satdan yomonlashishi;
  •  Organizmning  tayyor emasligi;     
  •  Homiladorlik davridagi  asoratlar;
  • Tug’ruq  jarayondagi ona va bolaning o’limi;
  • Muddatidan oldingi tug’ruq;
  • Anemiya;
  • Gipertenziv  sindrom ( shish,  qon  bosimning  ko’tarilishi );

    Tibbiy  ijtimoiy  xulosalar  nikohga  kirish  yoshini qizlar uchun 20 -22 yosh deb belgilanishi  va erkaklar uchun esa  nikohga kirish  uchun ma’qul  yosh 24-26  yosh  bo’lasa maqsadga  muvofiq  bo’ladi.

      O’smirlik davri – bu bolalik davrining  tugashi va kattalar olamiga o’tishidir.  Yoshlar 10- 25  yoshgacha o’smirlar 10- 19 yoshgacha bo’lgan aholi guruhidir.

    “ Otalik  va  onalik  o’zi  bilan  birgalikda  farzandlarning  baxti  va sog’lom ko’rish hissiyotini uyg’otadi.  Bu  dunyoning  turli —  xil burchaklaridagi barcha  insonlarga  xos  istakdir.”

     Ota – onalarga tavsiyalar :

      Nikohning  o’z mas’uliyati  va majburiyati bor. Bu masalada har birimiz yoshlarga  ko’makchi  bo’lishimiz  shart.

      Qizlarni  erta nikohga  berishdan  avval nafaqat bugungi kunni afzalliklarini,  balki ertaga  paydo  bo’lishi mumkin  bo’lgan  muammolarni  esda  tutgan holda ish yuritish lozim!